Dunning Kruger Sendromu Nedir Belirtileri Nelerdir?

Genellikle bilgi sahibi olmadığımız konularda yorum yapmaktan kaçınırız. Çünkü bilgi eksikliği, yapılacak yorumların sağlıksız olabileceğine işarettir. Durumu tersine çevirip zihnimizde bilgi kırıntısı dahi olmadan yorum yapıyor olsaydık, yanlışlanmaya fazlasıyla açık olurduk. Fakat bu bilince sahip olmayan insanlar da var; her konuda doğru bildiğini düşünen ve her şeyi en çok kendisinin bildiğini sanan… İşte bu insanlar bir sendromun etkisi altındalar. Dunning Kruger sendromu nedir?

Dunning Kruger Sendromu Nedir Kısaca

Dunning Kruger Etkisi gibi bir terim ile ifade edilen bu sendrom, insanların gerçekte olduklarından çok daha zeki ve daha kabiliyetli olduklarına inandıklarına dair bir inançtır. Dunning Kruger etkisine göre, yeteneği az olan insanlar kendi becerisizliklerini tanımak için gerekli donanıma sahip değildir. Zayıf kişisel farkındalık ve analiz yeteneğinden yoksun olmak, insanların kendilerini abartmalarına neden olmaktadır.

Bu terimin ortaya çıkmasını sağlayanlar, David Dunning ve Justin Kruger isimli iki alan araştırmacısıdır. David Dunning ve Justin Kruger tarafından konulan bu tanı, deneylerle test edilmiş ve ikilinin isminin unutulmazlar arasına girmesini sağlamış.

Dunning Kruger Sendromu Nedir: Cahil Cesareti Mi?

İki araştırmacı, bu bilişsel önyargıyı tanımlamak için farklı deneyler yapmış. Örneğin bunlardan biri sınav deneyi… Araştırmacılar, Üniversite talebeleri ile bir çalışma gerçekleştirmiş. Bu çalışmada talebelere sorular sorulmuş. Ancak önemli olan soru sınavdan daha sonraya saklanmış: İşte önemli olan soru: Katıldığınız test nasıldı; zor mu kolay mı?

Soruların 10’da birini dahi doğru yanıtlayaman katılımcılar, sınavlarının iyi geçtiğini belirtmiş ve soruların yarısından fazlasına hatasız bir şekilde yanıt verdiklerini tahmin ettiklerini söylemiş. Diğer yandan soruların neredeyse hepsini hatasız bilenler ise mütevazi bir tutum takınarak doğru cevap oranlarının % 70’lerde olduğunu tahmin ettiklerini ifade etmiş.

dunning kruger sendromu

Dunning Kruger Etkisi

Araştırmacılara göre bu basit deney bize şu sonucu veriyor: “Yetersiz insanlar, kendi işlerinin kalitesini doğru bir şekilde değerlendiremez. Kendi bilgi ve yeteneklerini abartırlar ve başarımlarının zayıflığını görmezden gelirler. Sınav deneyinde yetersiz puan alan katılımcıların daha iyi bir skor elde ettiklerini düşünmelerinin sebebi bundan ibaret.”

İlginizi Çekebilir: Sevimli Saldırganlık Nedir?

Bir başka deneyde ise araştırmacılar katılımcılara farklı espirelerin ne kadar gülünç olduğunu belirlemelerini rica etmiş. Katılımcılardan bazıları, insanların hangi şakaları beğeneceklerini tahmin etme konusunda başarısız olmuş. Ancak aynı katılımcılar, güldürü sanatına son derece hakim bireyler olduklarını ifade etmiş.

David Dunning ve Justin Kruger, yaptıkları bir başka deneyde ise katılımcılara siyaset, din gibi farklı disiplinlerde uydurma terimlerden bahsetmişler. Katılımcıların % 90’u gerçek olmayan uydurma terimler hakkında bilgi sahibi olduklarını belirtmiş.

Dunning Kruger Etkisinin Nedeni

Araştırmacılar, deney ve araştırmalarını tamamladıktan sonra birtakım saptamalara ulaşmışlar. Bu saptamalar, aynı zamanda Dunning Kruger sendromu olarak adlandırılan bilişsel önyargının nedenleri olarak kabul görüyor.

  • Yeterlilikten noksan olan bireyler, hangi bilgiye sahip olduklarını bilemezler. Bu bireyler, diğer kişilerin elinde tuttuğu becerinin potansiyellerini de anlayamazlar.
  • Her şeyin en doğrusunu bildiğini düşünürler ve kendilerinden daha iyi bilenleri aşağılama ihtiyacı hissederler.
  • Dunning Kruger tesiri altında olanlar, kendi becerilerini her zaman mübalağa etme içtepisindedir.
  • Bir konu hakkında hiçbir fikre sahip olmasalar da o konuyla ilgili abartılmış ve sahte tecrübelerini paylaşmayı severler. 

Yukarıdaki maddeler hem Dunning Kruger etkisinin nedenleri hem de bu etki altında gösterilen insan davranışlarının özeti. İnsanlar, bazen kendilerini sınırlı ve kalitesiz bir tutum ile ölçebilir. Bu karamsar ve etkisiz perspektiften bakıldığında yetenekli, bilgili ve diğer kişilere göre üstün görünürler. Bu nedenle insanlar, kendi becerilerini daha gerçekçi kılabilmek için mücadele ederler.

Dunning Kruger Sendromundan Kimler Etkilenir?

Uzmanlar herkesin bu ifade ettiğimiz sıkıntılı durumun tesiri altında kalabileceğini söylüyor. Ne kadar bilgili ve tecrübeli olursak olalım, mutlaka bilgisiz ve yetersiz olduğumuz alanlar olacaktır. Birçok konuda malumat sahibi ve uzman olabiliriz ancak bu olumlu özellik her konuda uzman olduğumuz anlamına gelmez. Bazen küçük bir bilgi bile aşırı derecede cesur ve cüretkar davranışlara sebebiyet verebilir. Önemsiz sayılabilecek bir bilgi, hepimizi konunun tamamı üzerinde egemenlik kurma düşüncesine sevk edebilir.

Dunning Kruger Sendromundan Korunmak İçin Ne Yapmalı?

David Dunning ve Justin Kruger, bu sendromdan korunmak için yapılması gerekenleri şu ifadeler ile belirtiyor:

Öğrenmeyi Kalıcı Hale Getirin

Bir konuda yeteri kadar bilgi sahibi olduğunuzu tahayyül etmeyin. O konuyu ince ayrıntısına kadar irdelemeye devam edin. Detaylı fikir sahibi olduktan sonra ne kadar daha öğreneceğinizi anlama olasılığınız daha yüksektir.

Kendinizi Eleştiriye Kapatmayın

Başkalarının sizi hang biçimde algıladığını öğrenin. Bunun için de eleştirilere açık ve hazırlıklı olun. İnsanların sizi eleştirmelerini isteyin. Yapıcı eleştiriler ile farkındalığınızı arttırabilirsiniz.

Soru Sormayı İhmal Etmeyin

Bir şeyi ne kadar iyi biliyorsanız bilin, başkalarının fikirlerini öğrenmeye özen gösterin. Soru sormaktan kaçınmayın ve kendi fikirlerinizin doğruluğunu veya uygunluğunu analiz edin.

Dunning Kruger etkisi, herkesin hayatını etkileyen zihinsel kuvveti ve analiz yeteneğini tesir altında bırakan önyargılardan yalnızca biri. Duyusal bilgide yandaşlık içtepisi gibi bir ifadeyle betimleyeceğimiz bu fenomenin herkesi etkisi altına alabileceğini unutmamak gerekir. Psikolojik yandaşlığı teşekkül eden sebepleri tespit etme başarısını gösteren herkes, Dunning Kruger etkisi altına girmekten kolayca kurtulabilir.

Kaynak

İlginizi Çekebilir: Mona Lisa Yalan Mı Söylüyor?

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*