Coğrafya

Havza Nedir Ne Anlama Gelir?

Havza nedir sorusuna şu şekilde cevap verebiliriz: Havza, dik yamaçlarla çevrili olan çökük ve düz alanlar için kullanılan coğrafi bir nosyon/sözcüktür. Bu tanımlamadan yola çıkarsak, havza teriminin farklı anlamlara denk geleceğini ifade edebiliriz. Az önceki havza tanımlamasını göz önüne alırsak; deniz seviyesinin altında olan yeryüzü şekilleri de havza tanımlamasına uygun düşer.

Dibi az çok engebeli olan, denizin alt tarafındaki alanda beliren şekil ve formlara okyanus havzası denir. Diğer yandan Paris havzası olarak bilinen çöküntü alanları da havza tanımına uyar. Bu bölgenin bir diğer özelliği, tortul havza alanı olma misyonu da üstlenmesidir. Tortul havzalara bir diğer örnek de Paris havzasının uzantısı halinde görünen Londra havzasıdır.

Tortul Havza Nedir?

Tortul havzalar, milyonlarca yıldır var olan arazi parçalarıdır. Bu bölgelerin bulunduğu yerde deniz, birçok kez çekilmiş ve ilerlemiş; tortullar bırakmıştır. İlerleme ve gerileme gibi deniz hareketleri, yıllar içinde çeşitli tabakaların hasıl olmasına sebebiyet vermiştir. Bundan dolayı da coğrafi bölgedeki tabakalar, diziler halinde birbirini takip eder.

İlginizi Çekebilir: 👉 Delta Nedir, Nasıl Oluşur?

Havzalarda birtakım tektonik olaylar dejenerasyon meydana getirici olaylar gerçekleştirir. Bu müstesna hareketliliği, bölgedeki sıradağlar tetikler. Dolayısıyla stratigrafi isimli jeoloji kolu, bu bölgeleri önemli bir çalışma alanı olarak tespit etmiştir. Arazi tabakaları umumi anlamda yatay değildir; merkeze doğru gittikçe hafif bir eğime sahiptir. Yaklaşık 1-2 derece seviyesindeki bu hafif eğim;

  • Hafif ve hırçın kayaçların birbirine izlemesine
  • Akarsu yıpratmasına
  • Engebelerin oluşmasına

neden olur. Engebeli bölgelerde de hafif eğimli geniş arazi ve alanların varlığı gözle görülür hale gelir. Bu eğimler ise dayanıklı arazi parçalarının doğal şeklini uyum sağlar ve yumuşak tabakaları aşındırır.

Hidrojeolojide Havza Kavramı

Havza terimi, Jeoloji biliminin alt kolu olan hidrojeolojide de kullanılır. Hidrojeoloji, yer katmanları arasında bulunan suları ve bu suların katı birikintiler arasındaki akışını inceleyen bir bilim dalıdır.

Havza mefhumu/terimi, hidrojeoloji biliminde;

  • Bir nehrin debisinin incelenmesine
  • Nehrin kaynaklarının araştırılmasına
  • Nehri besleyen suların detaylı bir şekilde öğrenilmesine

yardımcı olur. Nehirlere doğru eğimi olan sıradağların yamaçları ve engebeli araziler, (havza tanımına uyan yeryüzü şekilleri) bu bilim dalının ilgilendiği konular arasında yer alır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir