Ada Lovelace Kimdir?

Kadınların üniversiteye girmelerine izin verilmeyen çağlarda yaşayan bir kadın, tarihin ilk bilgisayar programcısı olarak biliniyor. Bu kadının adı Ada Lovelace. Ada Lovelace kimdir diye soracak olursak; tarihin ilk bilgisayar programcısıdır cevabını verebiliriz. Dünyadaki ilk yazılımcı unvanına sahip Lovelace, 1815-1852 yılları arasında yaşadı. Henüz bilgisayar yoktu ancak yaklaşık 200 yıl önce geliştirdiği bir algoritma ile modern bilgisayara ilham verdi.

Ada Lovelace Kimdir? Bilgisayar Programcılığının Temeli

Ada Lovelace’ın tarihteki ilk yazılımcı olarak bilinmesine neden olan olayların başlangıcı 1833’te Charles Babbage ile tanışması oldu. Charles Babbage, Cambridge Üniversitesi’nde bir matematik profesörüydü.

Ada Lovelace, Charles Babbage ile tanışmadan önce dönemin önemli isimlerinden matematik dersleri almıştı. Kendisini bir analiz uzmanı olarak tanıtan Lovelace, kafatası şekline göre kişilik analizi yapıyordu. İlgi alanları ve merak duygusu oldukça zengindi; matematik ve bilime duyduğu aşkın yanı sıra metafizik ile de ilgiliydi. Hipnoz, Lovelace’ın uzman olduğu alanlardan bir diğeriydi.

Ada Lovelace, 1830’lu yıllarda Charles Babbage ile tanıştıktan sonra farklı çalışmalar yaptı. Bunlardan en önemlisi “Analitik Makine” adı verilen karmaşık sayıları hesaplayabilen yeni bir sistemdi. Çünkü bu makine sistemi, Charles Babbage ve Ada Lovelace’in tarihteki yerlerini almasını sağlayacaktı.

analik-makine-analytical-engine
Analitik Makine, hayata geçseydi bu şekilde görünecekti. / Görsel: collection.sciencemuseum.org.uk

Hesap Makinesinden Bilgisayara

“Analitik Makine” fikri, ilk başta bir hesap makinesinden ibaret gibi gözüküyordu. Fakat bu çılgın fikir, bir hesap makinesinden daha fazlasıydı. Analitik Makine’nin çalışma prensibi özetle şu şekilde: Kullanıcılar, delgili kartlar ile makineye komut verecekti; makine harekete geçerek her türlü matematiksel görevi yerine getirecekti. Ancak Analitik Makine fikri hiçbir zaman gerçekleşmedi. Gerçekleşen bu makine için bir algoritma geliştiren Ada Lovelace’ın tarihe kazınması oldu.

İlk Bilgisayar Programcısı Unvanı Nasıl Verildi?

Ada Lovelace’ın ilk bilgisayar programcısı olma hikayesi ise şöyle: Lovelace, Analitik makinenin matematik problemlerini nasıl çözeceğini belirleyen talimatları yazdı. Söylenenlere göre Ada Lovelace, analitik makine ile Bernoulli sayılarını hesaplamak için bir yöntem bulmuştu.

ada-lovelace
Bernoulli sayılarının nasıl hesaplanacağına dair notlar / Görsel: rabbirbr.wordpress.com

Bu yöntem, daha sonra uzmanlar tarafından incelendi. Bu metot, bir bilgisayar programı olarak kabul edildi. O zamana kadar böyle bir şey ile karşılaşılmadığı için uzmanlara göre Ada Lovelace, artık tarihin ilk bilgisayar programcısıydı. Charles Babbage’ın fikri olan analitik makine, hiçbir zaman hayata geçemedi ancak bu makinenin modern bilgisayarların temelini oluşturduğu söyleniyor.

Ada Lovelace ile ilgili üzerinde durulması gereken bir diğer konu da bu tarihi kişiliğin ailesi. Ada Lovelace, şiirleri ile 19. Yüzyıl Avrupası’nı etkilediği kabul edilen Lord Byron’ın tek çocuğu. Asıl adı Augusta Ada King olan tarihin ilk bilgisayar programcısı, İngiliz asilzadelerinden biri olarak dünyaya geldi. Ada Lovelace’ın doğduktan hemen sonra babası Lord Byron’dan uzaklaştırıldığı ve babasını hiç görmediği söyleniyor.

Kaynak: Popular Science Türkiye Dergisi / Nisan 2019 – s. 67
Kaynak

İlginizi Çekebilir: Dünyanın İlk Cyborg Bitkisi

İlginizi Çekebilir: Batmayan Kadın Violet Jessop

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*