Oort Bulutu Nerede, Oort Bulutu Ne Kadar Uzakta, Oort Cloud Nedir
Co─črafya

Oort Bulutu Nedir? G├╝ne┼č Sisteminde Nerededir?

Her sistemin bir s─▒n─▒ra ihtiyac─▒ vard─▒r ve G├╝ne┼č Sistemi de farkl─▒ de─čildir. Fiziksel olarak ula┼č─▒p g├Âremesek de, bu s─▒n─▒r─▒n nas─▒l g├Âr├╝nd├╝─č├╝ne dair bir teori vard─▒r ve bunun ad─▒ oort bulutudur. Oort bulutu, G├╝ne┼č Sistemi’nin uzak noktalar─▒nda yer ald─▒─č─▒ varsay─▒lan kuyruklu y─▒ld─▒z grubudur. Do─črudan g├Âzlenmesi zor olan bu y─▒ld─▒z grubu, buzlu cisimlerin k├╝resel bir da─č─▒l─▒m─▒ gibidir. Jan Hendrik Oort, 1950 y─▒l─▒nda bu y─▒ld─▒z k├╝mesini ke┼čfeden ki┼čidir.

Oort Bulutu Nedir?

G├╝ne┼č Sistemi’nin s─▒n─▒r─▒, Oort bulutu isimli varsay─▒msal bir yap─▒ ile i┼čaretlenmi┼čtir. Oort bulutu, ├žap─▒ yakla┼č─▒k 20 kilometre olan birka├ž milyar gezegene kadar ├že┼čitli buz k├╝meleriyle dolu geni┼č bir aland─▒r. Burada muhtemelen birka├ž kayal─▒k veya metalik asteroit vard─▒r ancak say─▒lar─▒ ├žok fazla de─čildir. Oort bulutundaki malzeme muhtemelen G├╝ne┼č Sistemi’nin ilk g├╝nlerinde gaz devlerinin (J├╝piter, Sat├╝rn, Nept├╝n ve Uran├╝s) yer├žekimsel etkisiyle mevcut konumuna ├žekilmi┼čtir. Sonu├ž olarak buras─▒ insanl─▒─č─▒n hen├╝z ula┼čamad─▒─č─▒ en heyecan verici yerlerden biridir.

Burada unutulmamas─▒ gereken Oort bulutunun varsay─▒msal bir yap─▒ oldu─čudur. Hen├╝z g├Ârmedik ve ger├žek oldu─čuna dair do─črudan bir kan─▒t─▒m─▒z da yok. Ancak varl─▒─č─▒, G├╝ne┼č Sistemi’nde g├Ârd├╝─č├╝m├╝z di─čer elementler ve fenomenlere uyacakt─▒r ve etraf─▒m─▒zdaki d├╝nyaya ili┼čkin teorik anlay─▒┼č─▒m─▒za da uymaktad─▒r.

Oort Bulutu ─░le ─░lgili Temel Bilgiler

  • Y├Âr├╝ngeleri y─▒ld─▒zlararas─▒ uzaydan gelmediklerini i┼čaret ediyor.
  • Belirli bir y├Âr├╝nge a├ž─▒s─▒ olmad─▒─č─▒ i├žin uzmanlara g├Âre her y├Ânden gelmi┼č olabilirler.
  • Afel’i (g├╝ne┼če en uzak oldu─ču nokta) yakla┼č─▒k 50.000 AU’da gruplanma e─čilimindedir.

Not: Baz─▒ kaynaklar ve NASA heliosferin ├Âtesindeki alan─▒ y─▒ld─▒zlararas─▒ bo┼čluk olarak kabul eder.

Oort Bulutunu Kim Ke┼čfetti?

Oort bulutunu ke┼čfeden ki┼či Jan Hendrik Oort olarak biliniyor. Ancak Oort bulutu kavram─▒ ilk olarak 1930’larda Estonyal─▒ astronom Ernst ├ľpik taraf─▒ndan ├Ânerildi. Bu fikir 1950’lerde Hollandal─▒ bir g├Âkbilimci Jan Oort taraf─▒ndan ikinci kez ├Ânerildi─činde kabul edildi. Dolay─▒s─▒yla bu iki ismin katk─▒lar─▒ndan dolay─▒ bu dev k├╝tleye bazen ├ľpik-Oort bulutu da denir.

Oort Bulutu G├╝ne┼č Sisteminde Mi?

Hayal bile edemeyece─čimiz kadar uzakta olan Oort Bulutu, g├╝ne┼č sistemimizdeki en uzak noktad─▒r. Oort bulutunun uzakl─▒─č─▒n─▒ tan─▒mlamak i├žin astronomik birim kullanmak gerekir. Oort Bulutu’nun i├ž kenar─▒ g├╝ne┼čten 1.950 ile 5.150 AU uzaktad─▒r. Uzmanlar d─▒┼č kenar─▒n ise G├╝ne┼č’ten 10.000 veya hatta 100.000 AU uzakl─▒kta oldu─čunu tahmin ediyorlar. Bu arada bir Astronomik Birim’in (AU) ortalama148 milyon kilometreye kar┼č─▒l─▒k geldi─čini ifade edelim.

─░lginizi ├çekebilir:­čôóOrion Tak─▒my─▒ld─▒z─▒

Oort Bulutu Çapı

Oort bulutunun ├žap─▒ 100 km’den biraz daha az olan ve k├╝tlesi d├╝nyan─▒n 10-100 kat─▒ kadar olan milyonlarca nesneden olu┼čtu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmektedir. Bu devasa k├╝tle, en d─▒┼čtaki b├╝y├╝k gezegen Nept├╝n y├Âr├╝ngesinin 900 kat─▒ndan daha fazla mesefade d├Ânmektedir.

Oort Bulutu Nerede?

Bu devasa g├Âk cismi, Pl├╝ton’un ├žok ├Âtesinde ve Kuiper Ku┼ča─č─▒’n─▒n en uzak u├žlar─▒ndad─▒r. G├╝ne┼č sistemi gezegenleri d├╝z bir y├Âr├╝ngede tur atarken, Oort Bulutunun G├╝ne┼č’i, gezegenleri ve Kuiper Ku┼ča─č─▒ cisimlerini saran dev bir dairesel kabuktur.

Oort Bulutu Ne Kadar Uzakta?

Oort bulutu teorik bir yap─▒ oldu─ču i├žin, b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne ili┼čkin tahminlerde biraz belirsizlik var. Ancak yine de nas─▒l ve nerede oldu─čuna dair ger├že─če yak─▒n bilgiler mevcut. Baz─▒ tahminler d─▒┼č s─▒n─▒r─▒n─▒ G├╝ne┼č’ten 0,8 ─▒┼č─▒ky─▒l─▒ olarak belirlemesine ra─čmen G├╝ne┼č’ten yakla┼č─▒k 0,03 ila 0,08 ─▒┼č─▒ky─▒l─▒ aras─▒nda uzand─▒─č─▒na inan─▒yoruz. Ayr─▒ca onu G├╝ne┼č’ten 1,58 ila 3,16 ─▒┼č─▒ky─▒l─▒ aras─▒nda yerle┼čtiren tahminler de var.

Ancak Oort bulutunun uzakl─▒─č─▒n─▒ daha iyi anlatmak i├žin uzay sondas─▒ Voyager 1 ├Ârne─čini kullanaca─č─▒z. 1977’de f─▒rlat─▒lan Voyager 1, mevcut rotas─▒nda ve ivmesinde yakla┼č─▒k 300 y─▒l i├žinde Oort bulutunun s─▒n─▒rlar─▒na girecek. Buluttan tamamen ge├žmesi ise yakla┼č─▒k 30.000 y─▒l─▒ bulacak.

D─▒┼č Oort Bulutu

Uzmanlar Oort bulutunun d─▒┼č s─▒n─▒rlar─▒n─▒n, di─čer y─▒ld─▒zlarla ve dev molek├╝ler bulutlarla belirlendi─čini d├╝┼č├╝n├╝yor. Ayn─▒ zamanda g├╝ne┼č galaksinin orta d├╝zlemini ge├žti─činde yer├žekimi etkileriyle kar┼č─▒la┼čmalardan kaynaklanan gelgit s─▒yr─▒lmas─▒yla belirlenmi┼č olabilir. Bulutun kapsam─▒n─▒ s─▒n─▒rlayan kar┼č─▒la┼čmalar ayn─▒ zamanda Oort bulut kuyruklu y─▒ld─▒z etkinli─činin ├Ânemli hale geldi─či < 5 AU b├Âlgesindeki y├Âr├╝nge bozulmalar─▒n─▒n kayna─č─▒d─▒r.

─░lginizi ├çekebilir:­čôóAstrolojik Fenomen Kuzey I┼č─▒klar─▒

G├╝ne┼č SistemiÔÇÖnin En Ucu: Oort Bulutu

Bu bulutun varl─▒─č─▒, esas olarak uzun periyotlu ve Halley tipi kuyruklu y─▒ld─▒zlar nedeniyle ├Ânerildi. G├╝ne┼č’e yakla┼čan kuyruklu y─▒ld─▒zlar, g├╝ne┼č ─▒┼č─▒n─▒m─▒n─▒n etkisi alt─▒nda u├žucu i├žeriklerinin (├Ârne─čin su) bir k─▒sm─▒n─▒ kaybettiklerinden, y─▒ld─▒zdan uzakta olu┼čmalar─▒ gerekir. Ayn─▒ zamanda, yer├žekimi etkileri nedeniyle ya bir gezegenle ya da y─▒ld─▒zla ├žarp─▒┼č─▒rlar ve G├╝ne┼č Sistemi’nden at─▒l─▒rlar. Bu da onlar─▒n ├Âmr├╝n├╝n s─▒n─▒rl─▒ oldu─ču anlam─▒na geliyor. ├ľzetle G├╝ne┼č’in ├ževresinde d├Ânerek hareketine devam eden kuyruklu y─▒ld─▒zlar oldu─čunu biliyoruz. Bu da y─▒ld─▒z─▒m─▒za do─čru ├žekilecek bir kuyruklu y─▒ld─▒z rezervuar─▒ olmas─▒ gerekti─či anlam─▒na gelir.

oort bulutu

Haftal─▒k G├╝nl├╝k sitemizdeki bu yaz─▒da Oort Bulutu’ndan ve ├Âzelliklerinden bahsettik. Daha farkl─▒ konu ba┼čl─▒klar─▒ i├žin Haftal─▒k G├╝nl├╝k Pinterest ve Twitter sosyal medya hesaplar─▒m─▒z─▒ takip edebilirsiniz.

Bir cevap yaz─▒n

E-posta hesab─▒n─▒z yay─▒mlanmayacak.