John Horton Conway Kimdir?

20. yüzyılın unutulmaz matematikçileri arasında yer alan isimlerden biri şüphesiz ki John Horton Conway. Çok yönlü bir deha olması, onun tarihe damga vurmasında önemli bir etkendi. Grup teorisi, oyun kuramı, cebir ve geometri gibi alanlarda verdiği katkılarla tarihin unutulmazları arasında yer almayı başardı.

Önemli bir ikon haline gelmesinde ise herkesle matematik hakkında konuşma yeteneği ve tuhaf mizah anlayışı büyük bir rol oynadı. Verdiği dersler ve katıldığı sunumlar ise insanların özgür düşünme yeteneğinde kıpırdamalar yarattı;

• sihir
• düğümler
• oyunlar
• gökkuşağı

gibi farklı metaforlar John Horton Conway için hem eğlendiren hem de bilgelik unsurları arasındaydı.

John Horton Conway: Oyun ve Strateji Üstadı

Haftalık Günlük sitemizde John Horton Conway’in hem bilime hem de matematiğe olan katkılarından bahsetmeye devam edelim. Ünlü matematikçi tam anlamıyla sıkı bir oyuncuydu. Tavla, satranç ve go gibi oyunlar Conway’ın elinden kurtulamazdı. Oynadığı oyunlar arasında kendi yarattığı oyunlar da vardı. Cambridge Üniversitesi ve Princeton Üniversitesi, onun için hem bilim merkezi hem de oyun alanıydı. John Horton Conway’in bilim ve matematik dünyasına birçok katkısı oldu. Belki de bunların en önemlisi şunlardı:

• matematik dünyasını hayrete düşüren sonsuz büyük sayılar
• sonsuz küçük sayılar
• sonsuz küçük sayıların arasındaki gerçeküstü sayılar

Onun oyunlara olan merakı, bir dönem dünyaya damga vuran bir oyun yaratmasına yol açtı. Game of Life ismini verdiği oyunlar, ölü ve diri hücrelerin sistematik kurala göre evrimleşmesine dayanıyorlardı. Bu oyun dünya çapında o kadar popüler hale geldi ki 1970’li yıllardaki bilgisayarların ekran koruyucusunu bu oyun süslüyordu.

İlk kez tanınması: Uzaydaki Noktalar

John Horton Conway’in dünya çapındaki ilk kez tanınması 1968 yılıydı. 1967’de John Leech tarafından keşfedilen 24 boyutlu uzaydaki noktaların dikkate değer ölçüde düzenli bir şekilde sıralandığı, Leech Lattice 8.315.553.613.086.720.000 simetrisinin tamamını belirlemişti. Bu, 20. Yüzyıl matematiğinin en büyük keşiflerinden biriydi.

Conway’in bir diğer başarısı ikonik simetri kitabı ATLAS of Finite Groups‘un (1985) araştırılması ve birleştirilmesinde sunduğu katkılardı. Simetri konusundaki engin bilgileri, Atlas’ın yazarlarından olan Simon Norton ile Monstrous Moonshine’e yol gösterdi. Dolayısıyla bu yönlendirmeler, sonlu simetri gruplarının analizini kolaylaştırdı. Günümüzdeki Monstrous Moonshine tahminleri,

• sicim teorisi dahil fizikte önemli bir rol oynamaktadır.
• fizik/fizik ötesi için ileri keşiflere ilham vermektedir.

İlginizi Çekebilir:📢Batmayan Kadın Violet Jessop Kimdir?

Conway Polinomu / Conway Düğümü

Topolojide önemli bir araştırma konusu olarak tescillenen Conway Polinomu ise farklı düğümleri benzerlerinden ayırmak için kullanılan bir düğüm değişmezi keşfidir. John Horton Conway Düğüm teorisi olarak bilinen Conway’in problemi yıllarca çözüme ulaşamamıştır. 2020 yılında ise genç bir öğrencinin zekasıyla çözülebilmiştir.

Conway ayrıca uzun süredir birlikte çalıştığı Neil Sloane ile muteber sayı sistemi olan icosians’ı keşfetti. Conway, bu keşfinde tam sayıların hangi kuvvetlerinin toplamına denk geldiğini gösterdi. Diğer yandan öğrencisi William Schneeberger ile 15-teoremi ve 290-varsayımını geliştirdi. Bunlar, her pozitif tam sayıların dört kare sayının toplamına denk geldiğini ifade eden 18. yüzyıl sayı ustası J. Louis Lagrange fikirlerine dayanıyordu. Conway ve öğrencisi, Joseph-Louis Lagrange’in dört kare teoremine katkıda bulunarak önemli bir çalışmaya imza attı.

Dünya matematik tarihinin en önemli isimleri arasında yer alan Horton Conway’in 2020/Nisan ayında covid-19’a yakalandığı bilgisi paylaşıldı. Ne yazık ki virüsle olan mücadelede yenik düştü ve aramızdan ayrıldı. 82 yıllık ömrüne keşifler, araştırmalar ve hayal gücümüzü zenginleştiren oyunlar sığdırarak önemli bir iz bıraktı.

Daha farklı konular ve güncel bilgiler için HaftalıkGünlük Twitter adresimizi takip edebilirsiniz.