Markete gittiğiniz zaman bazı ürünlerin boyutları size de küçülmüş gibi geliyor mu? Sanki aynı ürünü daha önce aldığınızda gramajı daha fazlaydı. Evet bu psikolojik bir durum değil tamamen bir market stratejisi. Çünkü bunun adı shrinkflasyon’dur. Peki shrinkflasyon tam olarak nedir, bir göz atalım.
Shrinkflasyon Ne Demek?
Shrinkflasyon, ürün fiyatlarının aynı kaldığı ancak gramajın azaldığı durumu anlatan ekonomi terimidir. Aslında shrinkflasyon tam anlamıyla enflasyonun bir çeşididir. Çünkü tam anlamıyla bir fiyat artışı anlamına gelir fakat biraz kurnazca yapılan bir stratejidir.
Örneğin 750 gramlık bir gıda ürünü fiyatının 34.90 TL olduğunu düşünelim. İki hafta sonra aynı ürünü yine 34.90 TL’ye alabilirsiniz. Fakat o ürün artık 750 gram değil 500 gramdır. Fiyat aynı kalmıştır ancak ürün yaklaşık %30 azaltılmıştır.
Shrinkflasyon tam olarak budur, “bu pirinç paketi, makarnalar peynirler eskiye göre daha mı küçülmüş yoksa bana mı öyle geliyor”un ekonomide karşılığıdır. Ne yazık ki algı oyunudur. Yüksek enflasyonu gizlemenin usta bir yöntemidir.
Kısaca kelime anlamına da bakalım:
- Shrink (küçülme/daralma)
- …flasyon (enflasyon)
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: Ters Dolarizasyon Nedir?
Shrinkflasyon Neden Olur?
Ortaya çıkmasına sebep olan farklı faktörler olabilir. Ancak en önemlisi ülkedeki yüksek enflasyondur. Hiperenflasyon dönemlerinde işletmelerin maliyetleri bir hayli artar. İşletmeler de zararlarını çıkarmak için ürünlerde küçülmeye gider. Aslında fiyat artışı yapmamanın psikolojik bir yöntemidir. İşletme ürün fiyatını 35 TL’den 50 TL’ye çıkarmak yerine, 35 TL’lik aynı ürünün gramajını küçültür. Böylece etiket fiyatını değiştirmeden maliyetini azaltarak aslında fiyat artışı yapmış olur.
Enflasyon olmadığı dönemlerde de maliyetlerden kaçınmak ve güçlü rakiplerle rekabet etmek isteyenler de shrinkflasyona başvurabilir. Ancak bu yöntem uzun vadede işletmelerin marka kalitesini düşürme riski taşır. Çünkü tüketici algısını ve güveni zedeler.
Shrinkflasyon Nasıl Önlenir?
İlk önce ülkedeki hiperenflasyonu düşürmek gerekir. Enflasyon düşmeden shrinkflasyonu önlemek neredeyse imkansızdır. Ardından adil bir ticaret ortamı yaratmak gerekir. Dolayısıyla devletin denetimine ihtiyaç vardır. Şeffaf bir iletişim, müşteri odaklılık ve etik iş uygulamaları da shrinkflasyonu önleme konusunda işe yarar diğer uygulamalar arasındadır.
Shrinkflasyon ve Skimpflasyon Farkı
Bu iki kavram birbirine çok benzer. Shrinkflasyon, fiyatın aynı kalıp ürün boyutlarının düşürülmesidir. Ancak skimpflasyon’da hem ürün boyutu düşer hem de fiyat artar. Skimpflasyon ile ilgili daha detaylı bilgi için tıklayın ► skimpflasyon nedir?
Ekonomiye ek olarak hayatın içinden diğer içerikler için Instagram’da takip edin: @haftalikgunlukblog
