Piktogram Nedir?

Piktogram, en basit tabiriyle her gün karşılaştığımız bir mesaj ve ifade biçimi; resmetme yoluyla herhangi bir şeyin ifade edilmesidir. Bu şey bir obje, bir fikir, soyut ya da somut herhangi bir varlık olabilir. Piktogram nedir sorusuna cevap vermek için şu ifadeyi kullanabiliriz: Günlük hayatımızın her anında var olan fikir ve düşünce biçimlerinin resmedilme biçimidir. Örnek vermek gerekirse, trafik kurallarını anlatan trafik levhaları en iyi Piktogram örneklerinden sadece biri. Öncelikle biraz geçmişe giderek Piktogram kavramının hangi dinamiklerde ortaya çıktığına bakalım.

Piktogram’ın Ortaya Çıkışı ve İletişim

Uzmanlara göre tarih, yazıyla başlar. İnsanlık tarihinin en önemli buluşlarından olan yazı, insanlık tarihinde bir dönüm noktasıdır. Yazı, insanların hayatlarına büyük bir kolaylık sağlamış ve yaşamı kayıt altına alarak daha kolay bir hale getirmiştir. Evet, tarih yazıyla başlar ancak her şeyin başlangıcı yazı değil, düşüncedir.

Yazı bulunmadan önce seslerle iletişim kuran insanlar, seslerin yetmediği zamanlarda ise ilkel karalama ve çizgiler ile derdini anlatırdı. Çoğunlukla mağara duvarlarında gördüğümüz bu karalama ve çizgiler, resim sanatının ilk örneklerini bize sunmasının yanı sıra Piktogram kavramının da ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Piktogramın Kökeni

Uzmanlar Piktogram kavramının kökenini MÖ 5,000’li yıllara dayandırır.  Obje ve fikirleri resimsel bir ifadeyle anlatma biçimi olan Piktokgam’ın ilk örnekleri, hiyeroglifler ve çivi yazılarında karşımıza çıkar. Tarih boyunca insanlığın Piktogram ile ilk buluşması, bu zamana denk gelir. İnsanlar, yazıdan önce dertlerini Piktogram ile anlatır ve Piktogram ile sağlıklı iletişim kurardı. Dolayısıyla Piktogram, yazı öncesi dönemde yazı kadar etkili bir iletişim aracı olmuştur.

haftalık-günlük-piktogram

Ortak Bir İfade Biçimi Olarak Piktogram

Resmetme yoluyla herhangi bir şeyin ifade edilmesi olarak tanımlanan Piktogram, toplumların dili, dini, ırkı ve düşünce biçimi ne olursa olsun herkes için aynı anlamı çağrıştırır. Piktogram, özellikle günümüzde birtakım şeyleri kolayca anlatabilmek için başvurulan önemli bir kaynaktır. Bu nedenle trafik tabelalarında Piktogram tekniğinden yararlanılır. Çünkü şehir hayatında insanların hal ve hareketlerini düzenlemek için Piktogram tekniğinden daha iyi bir tekniğin henüz bulunamadığını söyleyebiliriz.

Piktogram örneklerini sadece trafik tabelaları ile sınırlayamayız. Piktogram, hayatımızın her alanında yer alan bir ifade biçimidir. Kapalı alanlardaki sigar içilir ve sigara içilmez sembolleri Piktogram’a verebileceğimiz diğer örnekler arasındadır. Aynı şekilde cafe ve restoran gibi işletmelerin lavabolarındaki kadın/erkek sembolleri ve yolların bisiklet için ayrıldığını anlatan bisiklet tabelaları da Piktogram kavramının karşılığı olan diğer örneklerdir.

Piktogram Nedir ve Özellikleri Nelerdir?

Bir simgenin Piktogram olabilmesi için evrensel bir değer taşıması gerekir. Dünyanın neresinde olursa olsun Piktogram değeri taşıyan bir simge, aynı anlamı vermelidir. Piktogram, gerek karmaşık gerekse sade biçimlerde kullanılabilir. Ancak hedeflenen mesajı daha kolay vermesinden dolayı genellikle sade biçimli tasarımlar tercih edilir. Kullanılan renkler ise mesaj verici kaynağa göre değişebilir. Bazen tek bir renk bile verilmek istenen mesajı amacına ulaştırabilir.

Piktogram nedir sorusunu kelime anlamı açısından da inceleyelim: Bu kavramın kelime anlamına baktığımızda Latince’den türeyen bir kelime olduğunu görürüz. Piktogram kavramı, Latince’deki “pictus” (resim) ve “gram” sözcüğünün birleşimi ile ortaya çıkmıştır. Bu iki kelimenin bir araya gelmesi ile oluşan Piktogram kavramı, “yazısı olmayan resim” anlamına gelir. Dolayısıyla evrensel bir anlam taşıyan, insanların hayatını düzenleyen ve mesaj veren yazılı/yazısız her sembole Piktogram diyebiliriz.

haftalık_günlük_piktogram_ideogramPiktogram kavramının temelinde hayatı kolaylaştırma vardır. Bazen tek bir simge, sayfalar dolusu yazıları ve uzun söylemleri daha iyi anlatabilir. Piktogram, bu hedefin gerçekleşmesini sağlayarak günümüzde önemini koruyan bir kavram olarak varlığını sürdürmektedir.

Piktogram ve İdeogram

Piktogram ve İdeogram, birbiriyle karıştırılan iki kavramdır. Piktogramlar, trafik tabelası örneğinde olduğu gibi bir fikri karşı tarafa hemen verme amacı taşır. Piktogram, yoruma kapalıdır ve iki zıt düşünceyi ifade eder. Piktogram’da mesaj, olumsuzuyla birlikte verilir. Örneğin köpekle girilmez sembolü bir Piktogram’dır. Bu sembolün olduğu yere köpekle girmek yasaktır. Piktogram, hayatı düzenlerken yapılması yasak olanları da ifade eder. Fakat İdeogram’da yapılması yasak ya da serbest olan tavırlar tasvir edilmez. İdeogram’da belirleyici etken mesajı alan kişidir. İdeogram, insanları düşünme konusunda özgür bırakır. İdeogram kavramı, Piktogramların yorumlanmış halidir. İdeogramda mesajı alan kişiler kendi bakış açılarına göre özel anlamlar yaratır.

Piktogram ve İdeogram arasında farkı anlatmak için güneş kavramını ele alalım. Sadece bir güneş resmi/sembolü Piktogram örneğidir. Ancak bu güneşin sıcak olduğunu veya ışık yaydığını anlatan simgeler İdeogram’ın ilgi alanına girer. İdeogram sembolleri, insanların hayal gücüne hitap eder ve insanların akıllarında kişiden kişiye değişebilen bir düşünce yaratır. Ancak Piktogram’ın böyle bir hedefi yoktur. Piktogram, sadece var olanı gösterir ve olguların nesnel olarak eyleme dökülmesini sağlama amacındadır.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*