Kültür/Rehber

Keme Mantarı (Domalan Mantarı) Nedir?

Kendi kulvarında etkileyici lezzet profilleriyle dikkat çeken mantarlar, harika atıştırmalıklardır. Fakat mantar türleri gastronomistleri memnun edecek şekilde o kadar çoğaldı ki acaba hangi mantardan bahsediyoruz. Bu yazıda keme mantarından bahsedeceğiz ancak kemeyle karıştırdığımız farklı mantar cinslerine de kısaca değineceğiz. Peki, sözünü edeceğimiz keme mantar özdeğinin diğer ismi domalan mantarı mı yoksa trüf mantarı mı? Bu arada trüf mantarıyla ilgili geniş bir rehbere ve teferruatlara ulaşmak için şu linke tıklayabilirsiniz. Linkte ayrıca evde trüf mantarı nasıl üretebilirim sorusuna dair taktikleri de bulabilirsiniz.

Bu konudaki kafalar karışık çünkü domalan mantarı bazı kaynaklarda da dolaman ismiyle geçiyor. Her neyse biz en iyisi keme mantarına yoğunlaşalım mı? Yoğunlaşmadan önce şu soruya da sarih bir yanıt verip rahatlayalım.

Domalan Mantarı Trüf Mü? Peki, Keme bu denklemin neresinde?

Öncelikle şu konuda hemfikiriz ki keme ile domalan mantarı aynı kapıya çıkıyor. Yani domalan mantarından bahsediyorken evet bu keme mantarı diyebilirsiniz. Peki, trüf nedir hatta siyasetçiler gibi sorarsak nedir ve nasıl bir amaca hizmet etmektedir? Trüf mantarı ana mantar cinsidir ve farklı türevlere ayrışır. Domalan mantarı da trüf özdeğinin ayrılan üyelerinden yalnızca biridir. Hatta trüfün siyah cinsine domalan dendiğini de söyleyelim. Peki, bu ikisi neden karıştırılıyor çünkü yetişme palazlanma rutinleri ya da ritüelleri birbirine benziyor.

Keme Mantarı Nedir?

Yukarıdaki tanımlamadaki gibi keme mantarının trüfle olan ilişkisini kesin olarak ayıramayız. Zira keme, trüff’ün gürbüz bir aile üyesidir ve keme mantarından bahsederken yolumuz ekseriyetle trüfe çıkar. O halde kolları sıvayalım keme mantarından bahsetmeye başlayalım.

Trüf özdeklerini süslü ısırık büyüklüğündeki çikolatalarla karıştırmayın. Çünkü bunlar meşe veya fındık gibi yaprağı geniş ağaçların köklerine yakın velut kireçli topraklarda palazlanan yeraltı mantarlarıdır.

Muhtelif trüf türleri var olsalar da çoğumuz siyah ve beyaz trüf kategorilerine aşinayızdır. Siyah trüfler, katı kir kümelerine veya hatta topaklı dışkıya benzeyen kaba ve biraz tanecikli dış yüzeylere sahiptir. İçleri ise çok daha çekici ve leziz wagyu bifteğine benzer. Siyah trüffün bu cinsi kemedir ve keme mantarını tanımlarken özetle bu betimlemeleri kullanabiliriz.

 📢İlginizi Çekebilir:↪️Deniz Patlıcanı Nedir?

Keme Mantarı Faydaları

Keme mantarını yemek için ve süslü bir atıştırmalık olarak değerlendirmek için birçok nedeniniz olabilir. İşte keme mantar özdeğinin yararları:

  • Vücudumuz için C vitamini, kalsiyum, magnezyum ve demir gibi birçok vitamin ve mineral özdekleri içerir.
  • Protein ve lif açısından verimli ve etkileyici bir biçimlenişe sahiptir.
  • Bünyesinde barındırdığı antioksidanlar ile sağlık dostu olup kolesterol içermezler.
  • Araştırmalara göre, iltihabı hafifletir dolayısıyla genel sıhhati, bağışıklığı destekleyerek enfeksiyon veya hastalık tehditini azaltır. 
  • Çok fazla yağ yemek istemeyen veya kilolarını düşük tutmayı hedefleyenler için muazzamdır.
  • Kuruduklarında, hipotetik % 2 ila 8 oranında yağ içerirler.
  • C Vitamini ve Lucopene gibi antioksidanlarda yüksek olduğu için, kanser hücrelerini öldürmeye ve vücuttaki iltihabı azaltmaya yardımcıdırlar.

Keme Mantarı Nerede Yetişir?

Keme mantarlarının çoğu İtalya, Fransa ve Kuzeybatı Pasifik’te bulunabilir. İtalya ve Fransa’da yetişen trüfler seyrek bulunur ve bu özdekler en pahalı mantarlardır. Fransa, Diamonds of Perigord olarak da bildiğimiz dünyanın en ünlü siyah trüfüne ev sahipliği yapmaktadır. Burada bulunan trüf/keme devasadır ve 1,3 kg gibi dikkate değer bir ağırlığa sahiptir.

İtalya’nın Alba kenti ise dünyamızdaki beyaz renkli trüf özdeklerinin baş şehridir. Yerel halk,  burada vasati altı hafta süren trüf kutlamalarına katılır. Pasifik Kuzeybatı trüfü, Kuzey Kaliforniya’dan Güney Washington’a kadar, genellikle Douglas göknar ağaçlarının altında yetişir.

Türkiye’de keme mantarının merkezi ise Şanlıurfa ve Konya’dır. Özellikle Şanlıurfa, Şelengo ile birlikte keme mantarına ev sahipliği yapan verimli bir bölgemizdir.

Keme Mantarı Nerede Bulunur?

Manjumup, (Avustralya) verimli topraklar ve serin iklim nedeniyle güney yarımkürede en büyük Perigord Truffles yetiştiricisidir. Avustralya’da trüf mevsimi Haziran’dan Eylül’e kadar sürer ve kutlamaları bu yörede de görürüz.

Birleşik Krallık’ın güney kıyısı, trüflerin büyümesini destekleyen ormanlar nedeniyle birçok trüf avı fırsatı sunmaktadır. En iyi ormancılık opsiyonları arasında Hertfordshire, Gloucestershire ve Cornwall bulunur.

Domalan Mantarı Çiçeği

Rhizopogon, Rhizopogon Aceae familyasındaki bir ektomikorizal Basidiomycetes türevidir. Türler, yaygın olarak sahte trüff olarak lanse ettiğimiz hypogeous sporokarpları oluştururlar. Rhizopogon özdekleri Pinaceae ailesindeki ağaçlarla ektomikorizal rabıta içinde bulunur. Özellikle çam, köknar ve Douglas köknar ağaç nesnesinin müşterek simbiyontlarıdır. Ektomikorizal irtibatları nedeniyle Rhizopogon’un iğne yapraklı ormanların ekolojisinde müstesna bir rol oynadığı düşünülmektedir. Mikromorfolojik ve moleküler filogenetik çalışma, Rhizopogon’un Suillus ile yakından iltisaklı olan Boletales’in bir bileşeni olduğunu göstermiştir. Boyut 1-2.5 cm çapındadır, içi beyaz süngerimsi spor ürettikçe grimsi olur.

 📢İlginizi Çekebilir:↪️MCT Yağı ve Faydaları

Keme Mantarı Nasıl Yetiştirilir?

Üzüm bağı gibi bir şey yetiştirmenin bir baş ağrısı olduğunu düşünürseniz, iyi bir trüf yetiştiricisi olamazsınız. Nedeni, sürecin ortalama 3 ila 4 yıl sürmesi ve mütemadiyen hayal kırıklığı yaratmasıdır. Birinci adım, meşe veya fındık ağaçlarına, ağaçlar fideyken, her ağacın bir sonrakinden mesafeli olması kaydıyla mantar sporlarını enjekte etmektir.

Ağaçlar serpildikçe kemeler de kendilerini ağaç köklerine bağlayarak yeraltında palazlanırlar. Öte yandan, keme mantarları ve konakçı ağaçlar simbiyotik birliktelik yaşarlar. Bu sırada trüfler, ağaç kökleri büyüyen keme mantarına glikoz verirken, ağacın topraktan besleyici fosfor almasına yardımcı olurlar.

Hasat zamanı geldiğinde, rençberler farklı trüf aromalarını koklamaları için eğitilmiş köpekler veya domuzlar kullanırlar. Bu aktivitenin adı trüf mantarı avıdır ve bunu yapanlara göre epey eğlencelidir. Öte yandan, bazı çiftçiler iklim, toprak ve şans gibi hususlar nedeniyle eli boş dönerler. Böyle bir hadisenin de hiç eğlenceli olmadığını aksine hüzünlendirici olduğunu tahmin edebiliyoruz.

keme mantarı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir