Yaşam

Trüf Mantarı Nedir Faydaları Nelerdir?

Trüf mantarı, faydaları ile mutfak aleminin parlayan bir yıldızı. Şeflerin ve damak tadına önem verenlerin favorisi olan bu lezzeti, aynı adı taşıyan çikolatalar ile karıştırmamak lazım. Bazı ağaçların toprak altındaki köklerine yakın bir yerde palazlanan bu mantar türü hakkında ayrıntılı bilgiler:

Trüf mantarı; her biri lezzet, satıh ve fiyat açısından küçük farklılıklara sahip beyaz, siyah, yazlık ve kışlık şeklinde ayrılan birçok farklı tipi olan bir mantar türüdür. Harika tadı ve keskin çeşnisi bir yana, trüf mantarlarının son derece mugaddi -besleyici- olduklarını belirtmekte fayda var.

Trüf Mantarı Nedir, Nasıl Oluşur?

Neye öykündüklerini tanımlamak biraz zor; küçük bir çikolataya benzeten de var; bir patatese de… Ayrıca Game of Thrones’taki ejderha yumurtalarına benzeteni de görmek mümkün… İşin hülasası -sözün özü- trüf mantarı, Tuber cinsinden bir avuç kokulu mantar türüdür. Günümüzde kabul edilmiş 100’dan fazla Tuber mantar türü vardır ve bu türlerin yaklaşık olarak 10’u yenebilir.

Bu mantar türü bilimsel adıyla Terfeziaceae şeklinde lanse edilen domalan mantarıdır. Domalan mantarı, ektomicorrhizal mantarının meyvesidir ve bir mantar simbiyotu ile çeşitli bitki organları arasında ortaya çıkan ortak yaşam ilişki biçimidir.

Bu mantarlar, yalnızca bu bitkilerin ortakyaşarlık ilişkisinden hasıl olan bitki ve ağaç diplerinin yakınında palazlanabilir. Trüf mantarı, su ve besin özdekleri -madde- kökleri yoluyla ağaca geçmesi için toprağa sızar. Buna karşılık, mantarlar boş durmaz; fotosentez sonucu tecelli eden şekerleri ağaç yer mantarlarına ikram ederler.

Trüf Mantarı Nerede Yetişir?

Trüfler, en çok Avrupa ve Asya’da karşımıza çıkar; bu kara parçalarında yer alan killi topraklardaki geniş yapraklı ağaçlık bölgelerde yeraltında yetişir. Trüfler, yer kürenin belirli bölgelerinde daha yoğun kendini gösterir; örneğin İtalya ve Fransa’daki kırsal kesimler zengin büyüme yerleridir. Ekseriyetle sert, süngerimsi bir dokuya ve tatlı bir aromaya sahip yumrulu bir bitki ( örneğin patates) gibi görünürler. Bu yeraltı spor türü grubunun karşılaştırılabileceği en yakın şey yabani mantarlardır. Başka bir açıdan bakmak gerekirse, tamamen batık geliştikleri için zengin ve müstesna bir lezzete sahiptir.

📢İlginizi Çekebilir:↪️Hindiba Kahvesi Nedir?

Trüf Mantarı Nasıl Yetiştirilir?

Trüf mantarını toplama işlemi, yorucu bir süreci ve sebat etmeyi gerektiriyor. Yüzeye daha yakın palazlanan yer mantarları, ekseriyetle topraktaki çatlaklar ve sarih kokuları nedeniyle bulunabilir. Bununla birlikte, çoğu yer mantarının konumunu tespit etmek için eğitilmiş köpekler kullanılır. Köpeklerin yanı sıra mantar tespit etme konusunda domuzlar da becerikli ve yeteneklidir. Bir mantar bulunduğunda, sağlam mı değil mi diye rençberlerin onayından geçmelidir. Çiftçiler, bulunan mahsülleri en ince ayrıntısına kadar inceler çünkü hasar görmüş veya tüketime uygun olmayan bir mantarı kimse istemez.

Mantarın bulunma ve toplanmasını kolaylaştıran hikayelerden biri şu şekilde: “Çiftçiler, trüf mantarını daha kolay bulsunlar diye uzun bir süre domuzlardan istifade etti. Ancak domuzların mantarı yeme ihtimali yüksek olduğu için domuzlardan vazgeçtiler. Domuzların bir başka negatif tesiri büyük burunlarıydı çünkü burunları mantarların köklerine zarar veriyordu. Rençberler, daha sonra bu iş için köpekleri eğitti ve domuzlara göre daha iyi sonuç elde etmeye başladılar.”

Yüksek değerleri ve orijinal yapıları nedeniyle, trüf mantarı neredeyse hazineler kadar kıymetlidir. Bu nedenle bir trüf çiftçisi, hasat noktasını herkesten gizler ve kimseye bu konuda hakkında bilgi vermez.

Trüf Mantarı Türkiye’de Nerede Yetişir?

Trüf mantarı denilen bu küçük ve süslü şeyleri işitmiş olabilirsiniz. Mutfağın elması gibi bir benzetmeye sahip olan bu mantar türü, en çok Akdeniz yemekleri ile iyi geçinir. -üzerine rendelenir- . Ayrıca da makarna ve pizzaya harika ve hoş muhtevalar katar. Orijinal tadı mezeler ile de uyumludur; özellikle başarılı bir tamamlayıcı tadımlık olma potansiyeline sahiptir. Yerel şeflerin yüzyıllardır mevsimlik yemeklerde kullandığı trüfler,  Türkiye’nin güneydoğusunun kurak topraklarında ve Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü illerde yetişir.

Trüf Mantarı Türkiye’de Hangi İllerde Yetişir?

Akdeniz havasında palazlanan bir tür olduğu için yurdumuzda bu abuhavanın -iklim- kendini hissettirdiği yerlerde toprağın yaklaşık yarım metre altında yetişir.

Trüf Mantarı Faydaları: İşte Şaşırtıcı 5 Faydası

Peki, dalaman mantarı ve keme mantarı olarak da bilinen trüf mantarının insan sağlığına ne gibi katkıları olabilir?

1. Besin Değeri Yüksek ve Faydalı Elementlerin Bileşkesi
  • Zengin bir gıda profilini bünyesinde taşır; formasyonunda mühim vitamin ve minerallerin varlığı sarihtir.
  • Bünyeye iyi gelen yararlı doymuş ve doymamış karboksilik asitler içerir.
  • Karbonhidrat, protein ve lif veçhesinden ele alınması sonucunda gıda evreninde müstesna bir konumdadır.
  • Araştırmalara göre insanlar için olmazsa olmaz aminoasitleri sağlar ve / veya bu konuda lider besin özdeklerinden biridir.
2. Antioksidan Liginde En Başarılı Olanlardan

Trüf mantarının vücudumuza zararlı olan serbest radikallere karşı vücut mükavemetini arttırdığı yönünde bulgular var. Kalp hastalıği, diyabet hatta kanseri tetikleyen patojenik organizmaları tenzil ediyor. Bunun nedeni trüf mantarının C vitamini, gallik asit gibi yükseltgeme önleyici ihtiva etmesidir; fakat bunlar trüf mantarlarının türüne göre değişiyor.

Güncel araştırmalar bu yükseltgeme önleyicilerin trüf mantar özünde (trüf yağı) bulunduğunu gösteriyor. Fakat taze trüflerin insan sağlığına aynı etkileri yapıp yapmayacağı konusunda net bir bilgi yok. Dolayısıyla trüf mantarlarının antioksidan etkisi gösterdiğinden emin olmak için çalışmalar sürüyor.

Beyaz Trüf Mantarı Faydaları

3. Doğal Antibakteriyel

Yapılan bir testte çöl trüflerinden elde edilen özün Staphylococcus aureus isimli bakterinin gelişimini %66 oranında durdurmuş. Bir başka testte ise aynı mantar özü, Pseudomonas aeruginosa isimli bir diğer bakterinin de palazlanmasını önlemiş. Dolayısıyla trüf mantarlarının bakteri önleyici bir yapıya sahip olduklarını söylemek mümkün.

Ancak bilim insanları şu konuyu halen araştırıyor; o halde trüf mantarlarının bakteri önleme başarısı, insandaki bakteriyel enfeksiyonları da engelleyebilir mi? Evet, trüf mantarları bakterilerin gelişimini engelleyebiliyor fakat insanlardaki bakterileri ne ölçüde önleyebileceği halen araştırma konusu.

4. Kanser Hücrelerini Öldürebilir

Yapılan araştırmalar farklı trüf mantarlarından alınan örneklerin karaciğer, akciğer ve göğüs tümörlerinin büyümesini engellediğini gözlemiş. Beyaz trüf mantarının da çeşitli araştırmalar sonucunda aynı başarıyı gösterdiği ortaya çıkmış. Dolayısıyla trüf mantarlarının kanser hücrelerinin inkişafına gelişimine ket vurduğunu söylemek mümkün.

Trüf Mantarı Tohumu

5. Bağışıklığı Güçlendirir

Trüf mantarları inflamasyona (iltihaplanma) bağlı olarak tecelli eden hastalıkları da azaltır. Vücudu enfeksiyonlara karşı koruyan trüf mantarı, spesifik yapısıyla hücre sıkıntılarını ve iltihaplanma riskini minimuma indirir. Araştırmalar, kara ve ak trüf mantar türlerinin zararlı enzimlerin aktivitelerini engelleme beceresini bünyesinde bulundurduğuna işaret ediyor. Bu nedenle de trüflerin daha güçlü bir immünolojiye malik olma konusunda yardımcı olacağını söylemek mümkün.

Trüf Mantarı Ne İşe Yarar? (Kısaca)

  • Kolesterolü tenzil eder -düşürür- ve kan şekerini ideal seviyede tutar.
  • Vücudumuzdaki iltihabı tahmiz eder; karaciğer ve kalp hasarlarına mani olur.
  • Enfeksiyonların yayılması ile çatışır; kanser hücrelerinin düşmanıdır.

Dikkat: Bazı zehirli mantarlar, trüf mantarlarına benzer; bu bakımdan dikkatli olmak mecburidir. Zehirli olan ve yenebilir trüfler arasındaki ayrımı, ekseriyetle bir uzman idrak edebilir. Bu nedenle trüf mantarını güvendiğiniz yerlerden satın alın ve aldığınız trüf mantarının dinç/taze olmasına da özen gösterin.

📢İlginizi Çekebilir:↪️Deniz Patlıcanı Nedir?

Trüf Mantarı Ne Zaman Toplanır?

Bir yılın iki farklı zaman dilimi, trüf mantarı hasat uygulaması için uygundur. Bilimsel adı Tuber aestivum olan yaz trüfünün toplanma zamanı yılın beşinci ve sekizinci aylarıdır. Perigord trüfü (Tuber melanosporum) ismiyle bilinen kış trüfünün de toplanma zamanı Aralık ve Şubat arasıdır.

Trüf Mantarı Nasıl Yenir?

Maksimum 10 gün olduğu bilinen trüf mantarının bozulmadan ne kadar kalabileceğini bilmek önemlidir; (çünkü elde edilmesinin ardından bu süre zarfı kadar vakitte çürür). Daha uzun süre dayanmaları için kaynatmak veya dondurmak iyi bir fikir değildir; dondurmak bir trüfün dokusuna zarar verir, kaynatmak ise tadını bozar.

Mantar Nasıl Temizlenir? (Trüf)

Mantarı alır almaz temizleyin; kötü gözüken noktaları kesin veya üzerindeki kiri fırçalayın; sonra tedricen yavaşça durulayın ve kurulayın. Trüf mantarlarınızı kuru bir kağıt havlu nesneyle örtün ve kullanmaya hazır olana kadar buzdolabınızda saklayın. Trüf mantarlarını muhafaza etmenin diğer yolu, daha sonra kullanabilmeniz için tereyağına rendelemek ve küçük vaziyette dondurmaktır.

Yemekten hemen önce yemeğinize küçük miktarlar ile rendelerseniz bol miktarda lezzet alırsınız. Yumurta, makarna, pilav, soslar, tavuk ya da balıklara çiğ rendeli trüfleri ekleyerek de tadımlayabilirsiniz. Aynı zamanda zeytinyağı ve tereyağı ile de karıştarak kendinize müstesna bir damak şöleni armağan edebilirsiniz.

Yağ, makarna ve hatta patates cipsi gibi ürünlerde trüf aroması yer alabilir ancak yine de bu ürünler gerçek ve doğal bir trüf besin özdek yağı ve özü ihtiva etmez. Trüf mantarı çok çabuk bozulduğundan, uzun raf ömrüne sahip ürünlerdeki trüf maddeleri insan yapımı yapay bir trüf aromasına dayanır.

Evde Trüf Mantarı Nasıl Yetiştirilir?

İç mekanlarda yetiştirmenin en hızlı yolu, iç mekan trüf yetiştirme kiti kullanmaktır. Ek olarak, aşılanmış bir fidan kullanarak yetiştirirseniz daha iyi daha sürdürülebilir bir mahsul elde edersiniz.

Evde Trüf Mantarı Yetiştiriciliği

  • Topraktan imal edilen bir kabın/saksının yarısını çakıl taşları ve kum ile doldurun.
  • Mantarların bozulmaması için saksının altında su tahliyesi için akaçlama delikleri bulunmalıdır.
  •  Saksıyı evinizde güneşin bol olduğu ve güneşin gürbüz tesiri altında olan bir yere konumlandırın.
  • Vasati 21 ile 24 derece sıcaklık arasındaki toprağa trüf sporları ile aşılanmış fidanı yerleştirin/gömün.
  • Fidanın üstünü toprakla büsbütün örttükten sonra her gün mütemadiyen sulamayı ihmal etmeyin.
  • Her günkü düzenli suladıkça saksının altında birikecek suyu dökün.
  • Bu yöntemleri yaparsanız ve de ortalama bir yıl sabrederseniz trüfünüzün gelişmeye başladığını göreceksiniz.
trüf mantarı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir