Coğrafya

Kırgıbayır Nedir?

Kırgı bayır (badlands), kendine özgü özellikleri olan güzide bir yeryüzü görüntüsüdür. Bu yazıda kırgıbayır nedir sorusuna cevap verip bu yeryüzü biçimi hakkında bilinmesi gereken önemli ayrıntılardan bahsedeceğiz.

Kırgıbayır Nedir Kısaca

Erozyon ve rüzgar tarafından kesilen yumuşak kayalar ve gevşek kuru toprak alanlarından oluşan çorak arazilerin herhangi bir bölümüdür. Kırgıbayır coğrafya terimi, uzun bir süredir ilgi çeker. Özellikle kırgıbayır kpss konu başlıklarında da öğrencilerin karşısına çıkar.

Kırgıbayır Oluşumu

Kısaca bilgi verdikten sonra bu doğal fenomenin nasıl meydana geldiği hakkında bilgi verelim.

Bu müstesna yer küre şekli, testere dişli uçlara sahip görüntüsüyle birçok derin, kıvrık oluk tarafından kesilmiş ve aşınmış alanlardır. Oluklar ana nehirlerden yaklaşık 150 m ve daha yüksek olan otlaklara kadar uzanır. Sızıntı dipleri, ana nehirlerin yakınındaki neredeyse düzden, yaylaların kenarlarında neredeyse dikey olana kadar gradyanda artar.

Kayalar karakter bakımından aynı olmadığından, erozyondaki farklılıklar merdiven basamağı profillerine neden olur. Olukların birleştirilmesi ve ayrılması, birçok izole düzensiz kulenin, küçük düz tümseklerin oluşmasını sağlar ve pürüzlü, yivli ve görünüşte erişilemez tepelerin manzarasını üretir.

✅✅ İlginizi Çekebilir: 👉 Peri Bacaları Nasıl Oluştu? 👈

kırgıbayır coğrafya

Kırgıbayır Oluşumunda Etkili Olan Kayaçlar

Dış kuvvet olarak ifade ettiğimiz doğa olayı bu aşınma şeklini teşekkül eden ana güçtür. Şiddetli ve sert yağmurların yarattığı etki sonucuna bir de rüzgar kuvvetini eklediğimizde bu tarz görülmesi gereken oluşumlar meydana gelir. Dolayısıyla bu kuvvetlerin etkisiyle meydana gelen diğer doğal anıtlardaki kayaç türlerini kırgıbayırlarda da görebiliriz.

Temel olarak bu kayaçların suda çözünmesi gerekir. Örnek vermek gerekirse;

  • Karbonat tortul parçacıkları
  • kalker ve dolomitik kalker
  • alçı taşı ve sülfat mineral

badlans (kırgı bayır) fenomenini oluşturan katı birikintiler arasında yer alır.

Kırgıbayır Nedir Nerelerde Görülür?

Ana kayanın zayıf olduğu ve yağışın genellikle bulut patlaması olarak oluştuğu, nem tutmayan ve çorak alanlarda görülür. Dünyadaki en meşhur kırgıbayır örneği Amerika kıtasında yer alır. ABD ve Kanada ülkelerinde coğrafyanın oluşturduğu bu müstesna şekillerin en görkemli hallerine rastlamak mümkündür.

Türkiye’de Kırgıbayır Örneklerine Hangi Yörelerde Rastlanır?

Ülkemizde kırgıbayırların oluşumu için oldukça müsait iki bölge vardır.

  • İç Anadolu
  • Güneydoğu Anadolu

Yurdumuzdaki en popüler örneği ise Nallıhan kırgıbayırıdır. Ankara il sınırları içinde yer alan bu yeryüzü şekli, dünyanın sayılı örnekleri arasında gösterilmektedir.

İlginizi Çekebilir: Vadi Nedir Çeşitleri Nelerdir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir