Coğrafya

Akarsu Aşındırma Şekilleri

Akarsu aşındırma şekilleri, yeryüzünün doğal kuvvetleri tesiri sonucunda vuku bulan nadide formlardır. Müstesna bir formasyona sahip aşındırma şekilleri, hem yurdumuzun hem de dünyanın muhtelif coğrafyalarında belirmektedir.

Akarsu Aşındırma Şekilleri / Akarsuların Aşındırma Şekilleri

Akarsular tortuyu aşındırır ve taşır, gevşek tortular nehir kanalının dibinde hareket ettikçe, dalgacıklar ve kum tepeleri gibi küçük formlar gelişir. Bir akarsuyun toplam yükü (tortu miktarı)

  • yatak yükü
  • asılı yük
  • çözünmüş yük

gibi üç farklı segmentin tesiriyle biçimlenir. Akış olan azami partikül boyutu, onun yeterliliği olarak lanse edilir ve/veya kuvvet hız ile ilişkilidir. Bir akışın kapasitesi ise bir akışın mesnetli bir şekilde taşıyabileceği toplam potansiyel yükün bir ölçüsüdür.

Akarsu Aşındırma Şekilleri Nelerdir?

1. Vadi

Akarsuların yıpratma veçhelerine (yön) göre muhtelif çeşitlere ayrılan doğal bir fenomendir.

  • Çentik vadi, akarsuların taban istikametinde gürbüz bir yıpratma/aşındırma efektiyle tesis ettiği vadi (koyak) örneğidir.
  • Boğaz Vadi,akarsuların çıplak kayalık -dağ- ve/veya sert kayaç gibi kesif zemini yararak var olur; bu vadi cinsi ile ilgili kapsamlı bilgi için ↪️ Boğaz Vadi yazımıza tıklayabilirsiniz.
  • Kanyon Vadi, metanetsiz kayaçların olduğu karstik mıntıkalarda görülen bu vadi türü ile ilgili ayrıntılı bilgiler ↪️ kanyon vadi nedir?
  • Geniş tabanlı ve/veya alüvyal koyaklar da bu sınıfa giren stilize diğer türlerdir.

2. Peribacaları

Sürreal bir jeolojik fenomen olarak lanse edilen Peri Bacaları da akarsuların aşındırma biçimleri arasındadır. Peri Bacaları hikayesi, şapkaları nasıl meydana geldi ve daha fazlası burada ↪️ Peribacaları özellikleri ve biçimleniş detayları

3. Kırgıbayır

Kırgıbayır, çorak arazilerde vuku bulan sel sularının gürbüz etkisi sonucunda tesis edilen yeryüzü şeklidir. Badlands ismiyle de bilinen derin ve/veya kıvrık bu oluklar ile ilgili teferruatlı bilgiler için ↪️ Kırgıbayır nedir?

4. Peneplen

Peneplen, akarsu erozyonu gibi yıkıcı bir gücün inşa ettiği en mühim coğrafi formasyonlarından biridir. Türkiye’de var mı, Peneplen özellikleri, coğrafi argümanlar ve diğer ayrıntılar ↪️Peneplen ve Peneplenleşme nedir?

5. Dev Kazanı, Plato, Menderes

Beşinci maddede yer verdiğimiz coğrafi biçimler de akarsu aşındırmasının (sonucunda) ibraz ettiği doğal biçimleniş formlarıdır.

Bu yazıda akarsu aşındırma şekillerinden bahsettik; fakat daha farklı coğrafya konuları için Coğrafya menüsüne göz atabilirsiniz.

akarsu aşındırma şekilleri

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir